LÊ QUANG HUY

   Tháng 9, 10 Âm lịch, nước từ thượng nguồn tràn về làm ngập cả cánh đồng rộng lớn ở quê tôi. Lẹ thiệt, chỉ mấy hôm trước, nước chỉ xâm xấp mặt ruộng mà bây giờ trở thành một biển nước trắng xóa. Xa xa vài căn nhà thưa thớt giữa đồng được bao bọc bằng những rặng trâm bầu xanh ngát. Thời điểm này mà nhà ai không có chiếc xuồng ba lá  thì việc đi lại thật khó khăn.

   Nhà tôi nằm ở vùng gò cao trong xóm vậy mà nước cũng mấp mé đến sân. Bữa nọ, chú Năm, em của  ba tôi, từ An Giang về ăn giỗ ông nội sẵn ở chơi với gia đình  hơn 10 ngày. Đã 45 tuổi mà dáng vóc chú còn khá là "lực điền", chỉ mấy cái răng "mặt tiền" là đã rụng muốn hết, mỗi lần cười thấy móm xọm!. Sáng hôm đó, chú đưa tôi tờ giấy bảo ra chợ xã mua nhợ và lưỡi câu theo số lượng đã ghi trong đó. Chú tươi cười nói: "Ở đây mấy bữa thấy "ngứa nghề". Tối nay mày đi với tao giăng câu, cắm câu nhen!". Tôi mừng rỡ đồng ý ngay vì từ lâu chú nổi tiếng là tay "sát cá" mà lâu lắm tôi mới có dịp được đi với chú để "thị phạm tay nghề" của chú như thế này...

Khi tôi trở về thì thấy chú đang chuốt những chiếc cần câu cắm bằng tre, bình quân mỗi cần dài khoảng 0,8 m. Được một bó khoảng 20 cần, chú lấy rơm đốt, hơ lửa, bẻ uốn tạo độ cong để cần câu có sức bật tốt, cá không sẩy được. Chú Năm nói khó nhất là "tóm" lưỡi câu vì nó đòi hỏi phải có tay nghề, nếu không chẳng con cá nào ăn, có khi nó chỉ rỉa hết mồi chứ không mắc vào lưỡi câu. Mấy lưỡi câu mới mua đều được bẻ hơi nghiêng khi cá ăn mới dính mép được. Nhợ câu cũng có hai loại: nhợ gân và nhợ nylon. Nhợ gân chú dùng cho câu cắm còn nhợ nylon để giăng câu bởi "nhợ nylon khi cuộn lại không bị rối"- chú "truyền đạt kinh nghiệm" cho tôi biết. Mỗi dây giăng câu dài khoảng 10 mét, cứ cách một đoạn trên 1 mét chú cột đoạn nhợ khoảng 0,5 mét, phía dưới có "tóm" lưỡi câu. Làm xong, tôi bơi xuồng đưa chú Năm ra mấy miếng ruộng ở gần nhà bươi những đống rơm mục tìm dế nhũi làm mồi câu. Đây là loài côn trùng mà cá lóc rất khoái. Chú Năm còn xách cái cuốc nhảy lên mấy cái liếp đất cao đào thêm một số trùn đất để bổ sung thêm mồi. Xong việc chú còn bảo tôi bơi xuồng đốn thêm mớ sậy để giăng câu.

   Chiều hôm đó, khi cơm nước, tắm rửa xong, tôi và chú Năm đưa hết "đồ nghề" xuống xuồng rồi chống xuồng đi. Ba tôi nói với theo:

- Hai chú cháu ráng kiếm cá lóc bự để mai nấu canh chua bông điên điển.

Chú Năm quay lại nói:

- Anh cứ an tâm, nghề của em mà!

   Chiếc xuồng rẽ nước lướt bon bon. Gió chướng thổi đều đều làm sóng nước cứ lăn tăn rồi vỗ vào thành xuồng văng lên tung tóe. Chú Năm bảo tôi cặp xuồng vào một bờ ruộng mà nước đã ngập, chỉ còn hàng cỏ  xanh rì nhô lên, cẩn thận cắm xuống ruộng từng đoạn sậy với khoảng cách 3 - 4 mét rồi cột dây giăng câu vào. Hai chú cháu lần lượt móc mồi trùn vào lưỡi câu. Lưỡi câu đã móc mồi thả sâu trong  nước khoảng một tấc để trừ hao nước ròng, nước lớn. Tất cả cần câu cắm được móc mồi dế nhũi và cắm dọc theo bờ kênh, ao đìa, mương liếp trồng rẫy mà người dân đã thu hoạch vì đây nước sâu, lại "êm" nên cá lớn thường trú ngụ. Các chú dế nhũi bị lưỡi câu móc vào lưng cứ chạy vòng vòng trên mặt nước như đánh động những chú cá đói đi tìm mồi. "Cá lóc thích ăn mồi động, cá trê thích ăn mồi chết", người đi giăng, cắm câu nào cũng biết bí quyết này!.

Trời sụp tối. Tôi và chú Năm bơi xuồng vào một cái chòi vịt đã bị ngập nước để chờ. Cá thường ăn mồi theo nước lớn, khoảng thời điểm giữa mùa ăn lúc chạng vạng, lúc trăng chuẩn bị mọc và gần hừng sáng. Cột chiếc xuồng vào gốc cây để không trôi, hai chú cháu nằm ngửa ra xuồng nhìn lên bầu trời đầy sao, lâu lâu có một làn gió mát rượi thổi qua, nghe xa xa tiếng vọng cổ ngân nga của ai đó vọng lại mà lòng trào dâng một cảm xúc lạ kỳ. Bỗng chú Năm nhép miệng ca theo và liên tục hát hết bài này đến bài khác. "Nếu mai thất nghiệp anh về quê cắm câu. Bắt con nhái bầu, cắm ngay đầu cầu, chờ cho nước lớn cá ăn câu. Tưởng đâu cá bự ai dè là em về làm dâu...". Nghe tiếng tôi cười, chú liền hỏi:

- Có gì mà mày cười?

- Con nghe lời ca có gì ngồ ngộ, vui vui vậy mà!

- Ừ, để tao kể cho mày nghe chuyện này vui lắm, hổng biết có thiệt hay không mà mà mấy ông ở An Giang truyền nhau từ đời này qua đời khác. Số là ở trên đó, mùa nước nổi lỡ có ai chết không thể chôn ngay được, người ta đưa quan tài ra cánh đồng, để trên một cái giá đỡ bằng gỗ được đóng chắc chắn, cách xa mặt nước. Người ta làm cái chòi bằng lá để che nắng, che mưa cho quan tài, chờ nước rút mới chôn. Đêm đó có anh thanh niên nọ sau khi giăng câu thì trời chuyển mưa, thấy cái chòi xa xa vội vã bơi đến cột xuồng rồi ngồi trú mưa. Mưa tạnh, anh bật hộp quẹt hút thuốc. Ánh sáng lóe lên cũng đủ để anh nhận ra trước mặt là chiếc quan tài to tướng!,  anh liền nhổ cây dầm bước ra phía trước xuồng bơi liên tục mà xuồng không chịu đi. Hoảng quá, anh la làng "Ma kéo xuồng, ma kéo xuồng" vang vọng cả cánh đồng. Mấy người giăng lưới gần đó bơi đến thì thấy anh đã ngất xỉu, còn chiếc xuồng vẫn cột chặt trong cái chòi. Mọi người vừa tìm cách làm anh tỉnh lại vừa tủm tỉm cười. Mấy ngày sau đó câu chuyện loan ra, cả xóm ai cũng biết.

   Nghe qua câu chuyện, tôi cười rũ rượi nhưng theo phản xạ cũng chộp lấy cái đèn pin rọi qua cái chòi vịt cho an tâm. Tiếng chú Năm vẫn kể đều đều những câu chuyện khác. Tôi nằm im nghe rồi thiếp đi lúc nào không hay.

Chú Năm đánh thức tôi dậy đi thăm câu là lúc gần nửa đêm. Cái đèn pin của chú sáng choang giúp tôi từ xa cũng trông thấy chỗ chú giăng câu động đậy liên tục. Như vậy là có cá đã mắc câu. Khi xuồng áp sát, tôi cắm dầm giữ xuồng không trôi, một tay cầm đèn pin rọi cho chú gỡ cá. Ôi chao: 1...2...3... rồi 7, 8 con cá trê vàng, trê trắng cùng hai con cá lóc mỗi con gần nửa ký được chú gỡ nhanh, cẩn thận bỏ vào cái thùng nước có nắp đậy. Gỡ hết cá, chú Năm cùng tôi móc mồi  lại rồi bơi đi thăm mấy cần câu cắm dọc bờ kênh. Qua 1, 2 cần đầu vẫn thấy mấy con dế nhũi ung dung bò trên mặt nước. Bỗng chú Năm ra hiệu cho  tôi bơi chậm lại vì cái cần câu phía trước bị kéo sát mặt nước. "Dính cá bự rồi" - chú Năm nói khẽ. Đến gần, chú nhẹ nhàng cầm chiếc rổ đưa sâu xuống nước dưới cần câu cắm. Con cá lóc quẩy mạnh làm nước văng tung tóe, cùng lúc cái rỗ rổ cũng được đưa vào xuồng. Con cá lóc khoảng 2 ký không còn sức để giãy nữa đành nằm im thin thít trong rổ trước khi bị đưa  vào thùng chứa. Ở mấy cần câu cắm còn lại gần phân nửa dính cá lóc, cá rô mề . Sơ sơ chỉ qua một lần thăm câu mà cũng kiếm được gần 7 ký cá. Tất cả số cá được đưa nhanh về nhà  rộng ngay để không bị chết. Sáng hôm sau, tôi và chú Năm đi "thu hồi" cần câu cắm cũng như dây giăng câu cũng kiếm thêm khoảng 4 ký cá nữa. Từ đó về sau, mỗi mùa nước nổi, tôi đều đi giăng câu, cắm câu một mình chẳng những kiếm đủ cá để ăn mà còn bán ở chợ xã nữa.

   Mấy năm nay, quê tôi nằm trong vùng đê bao khép kín nên ba tiếng "mùa nước nổi" thưa dần trong lời ăn tiếng nói của người dân. Tôi đi học rồi đi làm xa nhà, thỉnh thoảng mới về quê. Cái cảm giác mong chờ mùa nước nổi để đi giăng câu, cắm câu không còn nữa. Tôi nghĩ thầm: dẫu sao mình cũng còn may mắn có những đêm giăng câu tuyệt vời!...

 

Trước tình hình tai nạn giao thông trên các tuyến đường được bêtông hóa ở nông thôn gia tăng, Uỷ ban xã Tiền Tiêu quyết định buộc mọi người điều khiển môtô, xe máy vào ra khỏi nhà là phải đội mũ bảo hiểm. Thế là các biển nhắc nhở "Đường bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên môtô, xe máy" được dựng lên dọc theo các tuyến đường ấp, hương lộ, huyện lộ. Công an xã, dân quân du kích ra quân phối hợp với công an huyện trực suốt ngày đêm trên các tuyến đường để nhắc nhở, xử phạt người vi phạm.

Sáng hôm ấy, anh Sáu Cải chở thằng con mới 10 tuổi đi thăm ruộng.  Gần đến chốt kiểm soát anh mới sực nhớ: "Chết rồi! Hồi nãy sơ ý không đội mũ bảo hiểm cho thằng con". Liếc qua tấm biển báo, anh chợt loé lên "sáng kiến", liền quay sang thằng con bảo ngay:

- Con đứng lên vịn vào vai ba.

Thằng con ngơ ngác làm theo. Khi xe bị buộc dừng lại để nộp phạt, anh Sáu phân trần:

- Tấm biển ghi bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên môtô, xe máy. Khi nãy thằng con tôi đứng mà! Tôi vốn ít chữ viết sao hiểu vậy.

Anh công an xã nhìn lại tấm bảng gật gù: "Anh Sáu nói cũng đúng. Phải kiến nghị với Uỷ ban mới được". Anh Sáu Cải chỉ bị nhắc nhở rồi cho đi.

Mấy hôm sau, đồng loạt các biển báo đầu được thay đổi bằng dòng chữ "Đường bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi ngồi, đứng trên môtô, xe máy". Mọi người đều chấp hành nghiêm chỉnh cho đến một hôm trạm kiểm soát trên gặp phải trường hợp khó xử. Số là hai anh Tám Bùi và Ba Hâm chở nhau trên xe máy có đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai với ý đồ qua trạm sẽ tháo xuống. Khi bị chặn lại, anh Tám Bùi phân bua:

- Tụi tôi có đội mũ bảo hiểm cả. Trên biển đâu có bắt buộc người đội mũ bảo hiểm phải cài quai đâu!

Các anh công an, dân quân ngẫm thấy cũng có lý "Nông dân mà, mình phải ghi cụ thể". Mấy tuần sau trên các biển lại thấy xuất hiện thêm dòng chữ "Khi đội mũ nhớ cài quai". Nhờ vậy mà mấy tháng sau đó mọi người dân trong xã đều chấp hành tốt việc đội mũ bảo hiểm khi lưu thông bằng môtô, xe máybất kể đó là đường gì. Xã được biểu dương là điển hình tiên tiến của cả nước. Bằng khen, giấy khen tới tấp đưa về và nghe đâu tỉnh đang đề nghị trung ương tặng huân chương.

Ít lâu sau, số người đội mũ bảo hiểm cứ thưa dần chỉ còn không đầy 50% mà Ban an toàn giao thông không hiểu lý do. Một hôm, cảnh sát giao thông thổi phạt anh Sáu Cải vì không đội mũ bảo hiểm trên tuyến đường bắt buộc. Anh Sáu thật thà trình:

- Tôi là người chấp hành rất nghiêm chỉnh đó chứ. Nhưng mà trên bảng tôi thấy đâu có qui định: khi mũ hư  phải thay mũ khác. Hôm qua bị té xe, mũ bể đây này!

Anh Sáu vừa nói vừa lấy chiếc mũ bảo hiểm bị bể nát trong giỏ ra trước sự ngỡ ngàng của hai anh cảnh sát giao thông.

 

  Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng nằm trên cù lao ông Hổ (xã Mỹ Hoà Hưng, TP Long Xuyên, An Giang) ngày nay trở thành điểm tham quan du lịch kết hợp với giáo dục truyền thống đầy sức hấp dẫn. Đây cũng là nơi đất phù sa màu mỡ, bốn mùa cây trái xum xuê, toả bóng mát che kín các con đường, gió thổi hiền hoà, quanh năm sóng vỗ dạt dào.

Khu lưu niệm được xậy dựng trên diện tích hàng chục hecta, bao gồm: khu lưu niệm thời niên thiếu của Bác Tôn, nhà trưng bày thân thế sự nghiệp và đền thờ của Bác. Xen kẻ là khu vườn hoa khoe mình trong nắng, bên cạnh những cây cao toả bóng mát xuống các lối đi. Nhìn xuống  dưới ao hồ, từng đàn cá tung tăng quẩy đuôi trong nước. Phong cảnh thật hữu tình. Men theo con đường tráng nhựa cao ráo, sạch sẽ, chúng tôi bước vào ngôi nhà của Bác sống thời niên thiếu. Cũng như bao ngôi nhà của bà con sống ở vùng đất cù lao này, nhà Bác là kiểu nhà sàn, nhưng thấp hơn nhà sàn của đồng bào Tây Nguyên. Nhà được xây dựng theo lối 3 gian 2 chái có diện tích 156m2  , toàn bộ được làm bằng gỗ thao lao, cột tràm, mái lợp ngói âm dương. Bước vào nhà ai ai cũng thấy gần gũi bởi cách bố trí bàn thờ gia tiên, bàn ghế rất đặc trưng của người dân Nam Bộ. Hai bên là phòng ngủ của gia đình. Chiếc tủ bên phải là của song thân Bác sử dụng từ xưa. Bộ ván gõ ở gian trước lúc thơ ấu Bác Tôn thường nằm nghỉ. Bên trên, những tấm ảnh trắng đen dù đã cũ nhưng toát lên được tình cảm đầm ấm của gia đình. Phía trước nhà là khoảng sân nhỏ có bàn thiên rất đơn sơ, cây kiểng chỉ loại thường thể hiện được đức tính giản dị, khiêm nhường của gia chủ. Phía sau cách nhà 70 mét là khu mộ những người thân của Bác được xây dựng đơn giản nhưng trang nghiêm. Đây là di tích quan trọng nên năm 1984, bốn năm sau khi Bác mất, Bộ Văn hoá Thông tin có quyết định công nhận di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia.

Rời ngôi nhà thời niên thiếu, chúng tôi bước sang nhà trưng bày thân thế và sự nghiệp của Bác trên những con đường lát đá mô phỏng hình mặt trời. Hình ảnh, hiện vật, mô hình bố trí theo trình tự thời gian. Qua đây, chúng tôi được biết gia đình của Bác có 6 người: cụ ông Tôn Văn Đề, cụ bà Nguyễn Thị Dị và 4 người con: Tôn Đức Thắng, Tôn Thị Kiệm, Tôn Đức Nhung và Tôn Thị Yến. Còn bác gái Đoàn Thị Gàu (tự Kim Oanh) quê quán xã Vĩnh Kim (Châu Thành - Tiền Giang). Nếu như năm 1911, từ bến Nhà Rồng, có chàng trai người xứ Nghệ bước lên tàu sang Pháp tìm đường cứu nước, thì năm 1912 có chàng thanh niên người Nam Bộ cũng trên chiếc tàu sang Pháp với ước nguyện giải phóng dân tộc. Hai con người nhưng một chí hướng. Đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Hình ảnh của 2 vị Chủ tịch xuất hiện rất nhiều trong phòng trưng bày vừa gần gũi, vừa thân thương. Du khách sẽ cảm động khi nghe giới thiệu lai lịch bộ đồ nghề, chiếc xe đạp đòn vông mà Bác sử dụng khi đi làm ở Sài Gòn hay sau này làm việc tại Hà Nội, hoặc chuyện đôi giày hàm ếch của Bác gửi tặng cho bác Nhung (em Bác) ở quê nhà,...

Đối diện với nhà trưng bày là đền thờ Bác Tôn được xây dựng theo lối kiến trúc đền đài cổ Việt Nam pha nét đặc thù của đồng bằng Nam Bộ. Tổng diện tích ngôi đền 1600m2,trong đó diện tích chính điện là 110m2. Đền xây dựng trên nền cao, khi vào phải qua các bậc thang. Mặt chính ngôi đền nhìn về hướng Bắc: hướng thủ đô Hà Nội. Phần trang trí bên trong khá đơn giản, mộc mạc. Trung tâm đền thờ là tượng đồng bán thân Chủ tịch Tôn Đức Thắng nổi bật trên phông đỏ bằng gạch men, giữa có bức phù điêu mặt trống đồng Ngọc Lũ. Toàn bộ gỗ sử dụng trong đền là gỗ giáng hương có tuổi thọ hàng trăm năm. Nền lót bằng đá granit - loại khoáng sản quí của vùng Thất Sơn. Chúng tôi lần lượt thắp nén hương trước tượng Bác, lòng đầy cảm phục đức tính cao quí, kiên định của người bạn  thân thiết của Bác Hồ.

Trong khuôn viên đền thờ, các loại hoa kiểng quí được chăm sóc kỹ lưỡng. Những chậu cây Xanh, Kim quýt, Cần thăng,... từ nhiều nơi gởi đến được bố trí hài hoà trước cửa đền. Đặc biệt, hai khu vườn phía trước đền là nơi các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, địa phương, các cựu chiến binh trong và ngoài tỉnh trồng cây lưu niệm. Những cây Sao, Dầu, Bồ đề ở đây giờ đã xanh tươi góp phần tô điềm thêm nét đẹp của khu di tích.

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng luôn được tu sửa khang trang, chăm sóc sạch sẽ một phần lớn có sự đóng góp của Sở Văn hoá - Thông tin An Giang và những người làm công tác văn hoá tại địa phương. Đó cũng là việc làm có ý nghĩa tỏ lòng tôn kính của thế hệ sau đối với một vị lãnh tụ cách mạng của nước nhà.

 

 

Kim Tiên là ngôi chùa cổ toạ lạc ở khu phố 6, thị trấn Cai Lậy (Tiền Giang), cách quốc lộ 1A 150m về phía Nam. Sự ra đời của ngôi chùa đáp ứng được nhu cầu tâm linh của người dân trong vùng, nhất là lưu dân đi khai phá ở thế kỷ XVII - XVIII. Dần dà ngôi chùa vươn lên có ảnh hưởng đến cả một vùng.

Theo các cụ cao niên kể lại, trước kia, ngôi chùa nằm trên một gò đất cao giữa cánh đồng. Xung quanh chùa trồng nhiều cây sao, cây dầu. Quyển "Địa phương chí" viết năm 1902 cho biết: chùa Kim Tiên được xây dựng vào thời Cảnh Hưng (khoảng từ năm 1740 - 1786) ở Rạch Cái Nứa (nay thuộc xã Thanh Hòa, Cai Lậy). Giữa thế kỷ XVIII, chùa Kim Tiên được dời về chợ Cai Lậy, nằm ở khu vực đất họ Hồ do Bảo hộ Hồ Văn Lân (công thần triều đình Gia Long) hiến cúng. Trãi qua trên 200 năm tồn tại, ngôi chùa đã qua nhiều vị hoà thượng trụ trì, trùng tu. Đến ngày 30-4-1975, chùa Kim Tiên được thầy Quãng Châu, một tu sĩ trong huyện Hôi Phật Giáo Lục Hòa Tăng Cai Lậy quản lý. Đến năm 1997, thầy Châu nhượng trách nhiệm trụ trì lại cho Hoà Thượng Thích Bửu Thông (nguyên trưởng Ban trị sự tỉnh Hội Phật Giáo Tiền Giang). Thầy Bửu Thông đã trùng tu ngôi chùa Kim Tiên khang trang hơn trước.

Ngay tại sân chùa, các chậu hoa kiểng đủ loại được bố trí hài hòa, đẹp mắt. Tượng Phật ø Quan Thế Âm ngự trên tòa sen ở giữa sân được các chú tiểu và nhà sư trông nom khá chu đáo, có mái che, đèn điện chiếu sáng. Từ cửa đi vào chánh điện, những tượng Phật thờ vẫn uy nghi trên bệ xây bố trí theo lớp lang, khói hương luôn nghi ngút. Tại đây có một pho tượng bằng đồng cao 1m, ngang 80cm đúc từ khi lập chùa, một báu vật có giá trị lịch sử, văn hóa bậc nhất ở Tiền Giang. Hai tượng Phật Thích Ca, một bằng xi măng một bằng đất sét được sơn son thếp vàng cao 1m, ngang 80cm với nét mặt ánh lên sự phúc hậu, hiền từ  nhìn xuống phật tử  đang chiêm bái. Cạnh đó bộ 3 tượng Thập điện bằng gỗ cao 80cm sơn son thếp vàng luôn tạo sự chú ý của mọi người về nét chạm khắc khá tinh xảo của những nghệ nhân ngày xưa. Tượng Phật Di Lặc bằng đất sét cũng được sơn son thếp vàng và một tượng Văn quan ngồi bằng gỗ cao 80cm( áo có hoa văn rồng) như tô điểm thêm nét tín ngưỡng Phật Giáo của cư dân Cai Lậy, có kết hợp với nho học thời phong kiến. Ba bộ bao lam ở chánh điện, trong đó có hai bộ chạm tùng lộc mai điểu, bộ lam ngay chánh điện chạm Cửu Long rất tinh xảo, ba bộ ở nhà tổ chạm lộng hoa lá. Với những đường nét tạo hình độc đáo và nghệ thuật kiến trúc mới lạ, cùng với những môtíp trang trí của nó đã thể hiện phần nào nhân sinh quan của cư dân nơi đây. Trong bảy đôi liễn được treo ở chùa, rất nhiều người chú ý đến một đôi do cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh) viết tặng khi chùa trùng tu lại, với nội dung:

Đại Đạo Quãng Khai Thố Giác Đàm Đế Nguyệt

Thiền Cỏ Giáo Dưỡng Qui Mao Thằng Thọ Đầu Phong.

(Rộng mở Đạo Thiền như tìm sừng thỏ khêu bóng trăng đáy nước.

Nuôi dưỡng mái thiền như tìm thấy lông rùa để trói ngọn gió vào đầu ngọn cây).

Hiện nay chùa còn có 6 bức hoành có biển "Kim Tiên tự" được lập từ khi mới xây dựng chùa được sơn son có chạm trổ hoa văn rất đẹp. Ngoài ra, chùa còn nhiều hiện vật bằng đồng có giá trị nghệ thuật cao như: lư hương, đại hồng chung, một mõ gỗ chạm đầu rồng... cùng nhiều di vật quí hiếm khác.  Phía sau chánh điện là nơi thờ các vị Hoà Thượng đã viên tịch, kề bên có di ảnh của những phật tử đã từ trần được gia đình tin tưởng gởi vào đây. Đặc biệt còn một khám thờ chung quanh chạm trổ hoa văn dây lá được làm năm Canh Tý (1840), hai bên có câu đối:

Kim Tu Di Đỉnh Thượng Truyền Thích Đạo.

Tiên Phổ Đà Tuyết Lãnh Thọ Ca Sa.

(Vàng trên đỉnh núi Tu Di truyền đạo Thích

Tiên mú tuyết phổ Đà nhận cà sa)

Điều đáng nói là các hiện vật trên được sử dụng, phối cảnh cùng các hiện vật kiến trúc khác mà không có sự khập khểnh. Đặc điểm chung của các tượng Phật ở chùa là không cao  lớn như ở những chùa khác. Các di vật trong chùa còn rất ít so với lúc chùa mới trùng tu năm 1920, tuy nhiên những di vật còn lại đều liên quan đến sự thành lập chùa và có giá trị về mặt lịch sử, nghệ thuật. Phía ngoài chùa là những mộ tháp của các nhà sư trụ trì ở chùa lâu năm đã viên tịch. Nhưng ngôi mộ tháp này xây dựng khang trang, bảo quản chu đáo.

Chùa Kim Tiên là một di tích có giá trị lịch sử quan trọng đối với nhân dân địa phương. Trãi qua trên 200 năm tồn tại, chùa Kim Tiên thu hút đông đảo người dân trong vùng tìm đến  để thả hồn vào chốn yên lắng nơi cửa Phật. Vào những ngày mồng một và rằm âm lịch, phật tử khắp nơi đổ về đây lạy Phật, cầu mong những điều tốt lành. Thời nước ta còn bị thực dân Pháp thống trị, chùa còn là nơi lui tới hội họp của những nhà trí thức yêu nước. Đặc biệt, thân sinh của Hồ Chủ Tịch - cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - có về đây đàm đạo cùng các vị sư  và cũng như  nhân sĩ trí thức yêu nước ở Cai Lậy vào những năm 19-20 của thế kỷ XX, đồng thời bốc thuốc chữa bệnh cho dân nghèo quanh vùng.

Qua nhiều lần trùng tu (lần gần đây nhất là vào năm 1999) nhưng chùa Kim Tiên vẫn giữ được nét cổ kính như từ ban đầu khi mới thành lập, và hôm nay khang trang hơn do  được bảo quản tốt. Ngôi chùa giờ đây trở thành một di tích có giá trị lịch sử và văn hóa của địa phương. Giữa chốn thị thành huyên náo, những người gặp ngang trái trên đường đời, trắc trở trong sự nghiệp tìm đến ngôi chùa sự hư tịch, vắng lặng để tịnh tâm, có khi tìm ra hướng giải quyết. Vì thế, chùa Kim Tiên có một ảnh hưởng nhất định đến đời sống tinh thần của nhân dân trong vùng.

 

   Chùa Phật Đá (Linh Phước cổ tự ) tọa lạc tại thị trấn Mỹ Phước, huyện Tân Phước - Tiền Giang), tuy qui mô không hoành tráng như nhiều ngôi chùa khác, nhưng xưa kia nổi tiếng khắp một vùng rộng lớn, từng gắn bó với tên làng, tên đất. Nhiều người biết đến chùa không chỉ vì nguồn gốc ra đời có nhiều bí ẩn mà còn vì bề dày lịch sử của chùa.

Chuyện kể rằng: vào năm 1772 có ông Lương là mục đồng lớn tuổi, người thôn Bà Bèo. Một hôm như thường lệ, ông thả trâu trên cánh đồng hoang, sình lầy rộng lớn. Khi ông cho trâu lội ngang qua Bàu Sọ (nằm giữa Bàu Sấu và Bàu Bèo), gặp phải một tượng đá dài, to lớn đứng thẳng đứng dưới lớp sình dày. Ông liền chạy về báo cho dân làng biết. Các vị kỳ lão và bà con vội vã chạy đến cùng nhau đem tượng lên xem thì phát hiện đây là pho tượng Phậït bằng đá có bốn tay: hai tay trên cầm mặt nhật, mặt nguyệt; hai tay dưới cầm trái châu và tích tượng, đứng trên tòa sen cao khoảng 1,40m. Dân làng vui mừng bàn nhau rước tượng về lập chùa thờ với tên gọi là chùa Phật Đá. Địa điểm cách chùa hiện tại 500m về hướng Tây Bắc. Ông Lương tình nguyện hằng đêm đến thắp hương cho Phật  và trông nom chùa. Từ đó, giữa vùng hoang vu vắng lặng xuất hiện tiếng mõ cầu kinh, cùng những hồi chuông ngắm dài xua đi màn đêm cô tịch. Năm 1789 chùa được một viên quan của triều đình là Bảo Hộ hỗ trợ xây dựng lại khang trang và đặt tên chùa là "Linh Phước cổ tự", khách thập phương đến cúng viếng ngày một đông.

Khi thực dân Pháp xâm lược lục tỉnh, chùa không còn khách vãng lai, trở nên hoang vắng, quạnh hiu. Năm 1886, tượng Phật bị trẻ mục đồng đánh cắp đưa về tận chùa Mục Đồng ở Chợ Bưng. Mãi đến năm 1897, mọi người phát hiện và đưa trở về chùa, sau đó rước cụ Từ Hòa về hộ trì chùa. Đầu thế kỷ XX, khi Pháp cho Xáng đào kênh La - com, chùa di dời về chỗ hiện nay với diện tích 7 ha và được Hòa Thượng Thích Quảng Ân (trụ trì) cho xây ngôi chùa mới có 4 nóc rất khang trang. Ông còn cho làm khuôn đúc Phật, đúc được tượng Phật Chuẩn Đề 18 tay. Tín đồ phật tử tề tựu ngày một đông. Lúc này, chùa được giáo hội Phật giáo công nhận là "Linh Phước cổ tự".

Năm 1927, chùa được trùng tu, xây tường nối dài nhà Tổ, xung quanh vườn chùa có những cây sao lâu năm cao ngất. Khách thương buôn từ phương xa nhìn hàng sao ấy mà biết địa điểm chùa Phật Đá - Bàu Bèo. Thuở ấy, nhiều bậc anh tài đã đến viếng chùa để lại một số bài thơ, vịnh  phú ca ngợi vẻ đẹp của chùa. Năm 1946, khi Pháp chiếm được Bàu Bèo, chùa Phật Đá bị hư hại nặng. Hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, chùa đã mang "đại hồng chung" và tất cả đồ đồng trong chùa đến hiến cho công binh xưởng để chế tạo vũ khí chống Pháp. Hàng trăm cây sao to trong chùa cũng được hiến để làm cản chặn tàu địch, bảo vệ vùng giải phóng. Trụ trì chùa cũng tham gia Việt Minh chống Pháp. Hòa bình lập lại, chùa được tái xây dựng, nhưng không bao lâu thì chiến tranh bùng nổ, chùa phải di tản ra Gò Lũy (xã Nhị Bình, Châu Thành - Tiền Giang), sau đó dời về phường 5 thành phố Mỹ Tho. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, chùa cũ chưa kịp khôi phục thì tiếc thay năm 1978, pho tượng Phật bằng đá nguyên bản tại phường 5 bị đánh cắp mất biệt. Năm 1979 chùa xây dựng lại trên nền cũ với sự đóng góp của phật tử. Từ đó, chùa Phật Đá đáp ứng được nhu cầu tâm linh của người dân trong vùng. Phát huy truyền thống của chùa Phật Đá xưa, Thượng Tọa Thích Nhuận Sanh không ngừng chăm lo hành đạo và nhập thế giúp đời, quan tâm đến các hoạt động từ thiện.

Đầu năm 2006, được sự giúp đỡ của Ban trị sự Phật giáo Tiền Giang, Chư tôn Đức tăng ni trong và ngoài tỉnh cùng các tín đồ gần xa tiến hành trùng tu lại ngôi chùa từ Chánh điện đến Hậu tổ khá khang trang như hiện nay với kinh phí 1,6 tỉ đồng. Tượng Phật Đá được phục chế đúng nguyên bản thỏa lòng mong ước của phật tử trong vùng. Hôm nay, đến viếng chùa, du khách sẽ bắt gặp  các chậu hoa kiểng đủ loại được bố trí hài hòa, đẹp mắt trên một nền cao phía trước chùa. Tượng Phật  Quan Thế Âm ngự trên tòa sen được chú tiểu và nhà sư trông nom khá chu đáo, có mái che, đèn điện chiếu sáng. Từ cửa đi vào chánh điện, những tượng Phật thờ vẫn uy nghi trên bệ xây bố trí theo lớp lang, khói hương luôn nghi ngút. Khuôn viên chùa có nhiều bóng cây vừa mát mẻ vừa tạo vẻ thanh tịnh, trang nghiêm. Gần đây, đông đảo du khách trong và ngoài nước thường lui tới chiêm bái, thưởng ngoạn khung cảnh trang nghiêm của chùa Phật Đá.

Với chiều dài lịch sử và vị trí của chùa hiện nay, chùa  Phật Đá - Linh Phước cổ tự - xứng đáng là một di tích văn hóa có uy tín trong vùng. Giữa chốn thị thành huyên náo, những người gặp ngang trái trên đường đời, trắc trở trong sự nghiệp tìm đến ngôi chùa sự hư tịch, vắng lặng để tịnh tâm, có khi tìm ra hướng giải quyết. Vì thế, chùa Phật Đá có một ảnh hưởng nhất định đến đời sống tinh thần của nhân dân trong vùng.

 

Cuộc thi "Những người ăn động vật kinh dị nhất thế giới" bước vào vòng chung kết chỉ còn 3 thí sinh .Thí sinh thứ nhứt hình như làmôït chàng trai châu Á bước ra sân khấu trên tay cầm một hộp nhỏ.Khán giả bên dưới hồi hộp dõi theo từng động tác của anh ta.Thí sinh ngửa cổ lên , tay bốc từng con thằng lằn sống trong hộp đưa lên cao cho mọi người thấy rõ rồi thong thả cho vào miệng nuốt . Có lúc anh ta còn biểu diễn bấm đuôi cho thằn lằn chui tọt vào cồ họng . Trong đám đông có nhiều tiếng nôn oẹ. Trả lời chất vấn của Ban giám khảo , anh ta cho biết theo y học phương Đông thì đây là phương thuốc chữa nhiều căn bệnh rất hữu hiệu . Ban giám khảo hội ý chớp nhoáng và cho điểm 8.

     Thí sinh tiếp theo là một người đàn ông trung niên vạm vỡ đến từ Tân thế giới.Không một giây chậm trể, ông ta nhanh nhẹn bốc từng vốc trùng đất đang quằn quại trong một chiếc thau đặt trước mặt cho thẳng vào mồm nhai ngấu nghiến.Không ít khán giả nôn mửa,ù té chạy ra ngoài . Chẳng mấy chốc cả thau trùng đất không còn sót lại con nào. Giải thích với ban giám khảo ,ông ta bảo ăn như thế tích luỷ được nhiều đạm cho cơ thể.Ban giám khảo ưu ái cho điểm 9.

     Cuối cùng một đôi vợ chồng nọ bước ra sân khấu, trên tay cầm một con gà chết. Họ nhanh chóng nấu nước ,nhổ lông rồi luộc gà, nấu cháo xé phay ăn ngon lành tại chổ. Vang lên những tiêng huýt sáo, la ó từ phía khán giả:

     - Chẳng kinh dị gì cả !

    Thế mà cũng lọt được vào tận vòng chung kết! Thôi xuống đi!

Ban giám khảo gặng hỏi:

      -  Ăn thịt gà  thì có gì kinh dị?

      - Có đấy ! Ở xứ tôi đang có dịch cúm gia cầm,hàng triệu con thi nhau toi mạng phải tiêu huỷ. Nghe bảo vi-rút cúm gà lây cả sang người nhưng vợ chồng tôi thuộc vào những người không biết sợ. Con gà này chúng tôi nhặt từ đống gà chết dịch đêm qua

     Khán giả đồng loạt rú lên, tiếng ho khan, tiếng hắt hơi, nôn thốc tháo lẫn trong tiếng chen lấn giẩm đạp lên nhau thoát ra khỏi khán phòng. Ban giám khảo không cần hội ý cũng thống nhất cho điểm 10 rồi nhanh chóng biến mất.

Phú Yên có đỉnh Cù Mông

Có hòn Nhạn Tháp, có dòng sông Ba.

Câu ca dao giản dị đã ghi lại một số đặc điểm địa lý của Phú Yên, trong đó có Tháp Nhạn. Nếu như thành phố Nha Trang tự hào có Tháp Bà cổ kính bên cầu Xóm Bóng, thì thành phố Tuy Hòa cũng có thể tự hào với Tháp Nhạn đứng trơ gan cùng tuế nguyệt trên núi Nhạn, soi bóng xuống dòng Đà Giang trong xanh, thơ mộng và trữ tình.

Tuy Hòa, một thành phố ven biển tuy nhỏ nhưng thật duyên dáng. Hòn núi Nhạn xanh um trên đỉnh như một hòn non bộ giữa lòng thành phố. Truyền thuyết về núi Nhạn có rất nhiều, tuy nhiên, từ xa trông về, núi rất giống hình con chim nhạn đang thu mình chuẩn bị bay bổng lên trời cao. Đường đi lên Tháp rất nhiều nhưng con đường chính rất rộng, dễ đi ngay cả ô tô cũng có thể đưa du khách tiếp cận đến Tháp. Ngôi Tháp hiện ra trông đồ sộ, cổ kính trong một khuôn viên trên 1000m2, xung quanh được lát gạch và quét dọn sạch sẽ. Trước nay, kể cả giới nghiên cứu cũng thường bị "dân gian hóa" mặc nhiên gọi tháp này, tháp kia trong tư duy đơn lẻ, và cái tên Tháp Nhạn (Tháp trên núi Nhạn) cũng xuất phát từ đây. Theo sử cũ ghi lại, Tháp được dựng lên từ  vào thời chúa Nguyễn Hoàng khoảng từ năm 1578 - 1580. Nhiều nhà khoa học còn phỏng đoán Tháp này cùng thời với Tháp Bà Pô Na Ga ở Nha Trang vì các viên gạch ở Tháp Nhạn và Tháp Bà giống nhau về sức chịu đựng, sự tàn phá của thời gian. Tháp Nhạn cao khoảng 15m, hình chóp nhọn đầu hơi tà vì tảng đá đặt trên nóc Tháp trong thời chiến tranh đã rơi xuống. Ngày nay, đỉnh Tháp được tôn tạo lại nhưng vết tích vẫn còn. Chân Tháp hình vuông, mỗi cạnh dài hơn 10m. Điều đặc biệt là các viên gạch xây Tháp rất lớn, không giống như Tháp Chàm ở Phan Rang, thỉnh thoảng cũng xen vào những viên gạch rộng hơn 20cm, và những viên gạch này được xây theo kiểu chiều ngang một loạt, đầu quay trở ra. Cũng giống như phần lớn các Tháp Chăm, hướng chính của Tháp là hướng Đông phản ánh vũ trụ quan của Ấn giáo, vì đây là hướng của thần thánh, của sinh sôi nảy nở. Kiến trúc của Tháp gồm ba phần mà theo quan niệm của người Chăm, đó là: trần tục, tâm linh và thần linh. Trãi qua biết bao biến động cũng như thời gian, Tháp bị hư hại, phần lớn không còn đủ các thành phần như lúc khởi dựng. Tuy nhiên, những hoa hoa văn trên thành Tháp vẫn còn sắc nét, thể hiện trình độ kiến trúc điêu luyện của người xưa. Dưới chân Tháp được gắn ốp các thành phần bằng đá sa thạch. Trong Tháp có tượng Bà được thờ cúng trang nghiêm, du  khách tham quan  đều đến thắp  hương cầu nguyện. Xưa kia, Tháp có những cái am nhỏ được dựng vào thời Hậu Lê để thờ Bà Thượng Đỉnh Chúa Thiết A Na Diễn Ngọc Phi. Trong thời kháng chiến, am này bị bom đạn tàn phá. Sau này, khi hòa bình lập lại, nhân dân Tuy Hòa mới góp công, góp của dựng lại một ngôi miếu trên nền cái am cũ như to lớn  hơn với 4 chữ "Thượng Đỉnh Linh Miếu".

Đứng từ chân Tháp, du khách có thể phóng tầm mắt quan sát các phố phường trong thành phố Tuy Hòa đang thay da đổi thịt. Nhìn về phương Nam thấy xa xa là dãi đèo Cả khi tỏ, khi mờ. Trên đèo có núi Đá Bia cao vút như chọc thủng trời xanh, chóp núi quanh năm mây mù bao phủ. Xa hơn nữa là biển Đông mênh mông sóng nước và dòng Đà Rằng thướt tha như  lụa cùng ruộng đồng thẳng cánh cò bay kéo dài đến chân đèo Cả. Cảnh non nước thật hữu tình. Có lẽ vì thế mà mấy năm nay, Hội thơ Nguyên tiêu của tỉnh Phú Yên đều tổ chức dưới chân Tháp Nhạn.

Cách Tháp Nhạn không xa, một tượng hình cánh nhạn đang dựng lên. Và biết đâu chừng đây sẽ là biểu tượng của thành phố Tuy Hòa trong tương lai. Ngày nay, du khách đến Tuy Hòa ai cũng muốn lên núi viếng Tháp, tìm hiểu thêm về nghệ thuật kiến trúc đã góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam.

 

Lần nọ, Mr. Bean sang Việt Nam để tránh cái nóng kỷ lục ở Anh. Vừa đặt xuống sân bay, Bean tiến thẳng tới chiếc taxi đang chờ. Mặc dù mới bập bẹ tiếng Việt nhưng Bean cũng đỏ mặt khi nhìn tấm biển quảng cáo nhãn hiệu băng vệ sinh phụ nữ to tướng trên nóc toà nhà, bên dưới có ghi dòng chữ "siêu thấm". Bean vội vã lấy tay che mặt chui tọt vào xe chạy một mạch về khách sạn. Bước vào khách sạn, Bean được đón tiếp niềm nở. Làm xong thủ tục, ông cầm lấy chìa khoá đến thang máy để lên phòng ở tầng 5. Cô lể tân xinh đẹp bước ra nhỏ nhẹ:

-Hôm nay khách sạn bị cúp điện. Ngài cảm phiền đi bộ lên phòng.

Sáng hôm sau, sợ cảnh xe cộ chạy lung tung, Mr. Bean quyết định đi bộ một vòng quanh các đường phố lớn. Quen kiểu đi trên vỉa hè ở Anh nên ngài nhiều lần phải xin lỗi người bán hàng rong trên vỉa hè. Vừa đi vừa ngắm cảnh, Bean bắt gặp một bé gái trông rất xinh đang bồng đứa em tiến đến ngữa tay xin tiền. Cảm động, ngài lấy 10 USD trong túi dúi vào tay đứa bé. Lập tức đám con nít không biết từ đâu chạy ào đến van nài cho tiền, mua vé số, đậu phộng, thuốc hút... Bean choáng váng như người bị say nắng tìm mọi cách đẻ thoát đôi quân ấy. Vùng ra khỏi, ngài rẽ qua đường phố khác tay làm dấu thánh, miệng nói tiếng Việt lơ lớ: "Kinh khủng quá!". Vừa thở hổn hểnh, vị khách người Anh lại cảm thấy mùi gì khó chịu. Nhìn dáo dác một hồi cũng phát hiện nơi xuất phát, nó bốc lên từ dòng kênh đen cặp công viên. Lấy tay bịt mũi, Bean muốn đi nhanh cũng không được vì vấp phải những bọc rác mà ai đó vứt tứ tung trên đường. Mới đi thong thả một đoạn, chiếc áo lại hứng trọn một bãi nước bọt của ai đó từ trên cao rơi xuống. Nóng máu, ngài vừa đi vừa ngữa mặt lên tìm "tác giả" thì đụng phải thằng cha nào đó mặt đỏ gay đang "xả bầu tâm sự" ở gốc cây trên vỉa hè. Dù vị khách Anh vả mồ hôi trán luôn miệng xin lỗi nhưng người ấy vẫn văng miệng: "Đồ mất lịch sự" bằng tiếng Anh rất chuẩn làm Bean há hốc mồm. Mồ hôi bây giờ đổ ra như tắm.

Tối hôm ấy, Bean về phòng lấy quyển nhật ký ra viết đúng theo phong cách của mình: "Thời tiết ở đây mát hơn ở Anh nhưng tôi luôn gặp những chuyện mà càng thấy nóng như đổ lửa... Trời ạ! Xin ngài hãy dứt cơn mưa để tôi hạ nhiệt vì mới hay tin có mấy đứa trẻ chết đuối trên đường phố".

 

Nhắc đến nhỏ Hoa, lớp trưởng lớp tôi, cánh con trai đều rợn da gà. Người đâu mà "chằn" hết biết, dù rất nhỏ con. Đã lên lớp 12 rồi mà "đẹt" như học sinh lớp 6. được cái là Hoa học giỏi, cộng thêm việc ai cũng sợ nên cả lớp bầu vào chức danh lớp trương kiêm cán sự môn anh văn. Từ trước đến nay, ít ai dám đến hỏi, lơ tơ mơ là bị "phang" ngay:

- Hỏi người ta cái giọng như vậy, ai mà trả lời. Bộ ông nội hả?

- Hỏi chi nhiều dữ  vậy? Dễ ợt mà không biết!

Có lần thầy dạy môn sử bận công chuyện nên thầy giao bài cho lớp trưởng chép. Hoa chép bài lên bảng cho cả lớp chép theo. Được nữa bài thì thằng Tuấn bên dưới thúc:

- Chép lẹ lẹ lên đi bạn!

- Bài dài - Hoa nói một cách bực mình - chép mõi tay thấy mồ luôn còn kêu chép nhanh nữa. Nè, bộ tính chép lẹ rồi ra ngoài chơi hả? Tôi cấm đó.

Hoa đột ngột ngưng chép quay xuống nói với một số bạn nam không chép bài:

- Sao tụi bây không chịu chép bài đi? Định chống hả?

Đám con trai riu ríu chép vào, riêng thằng Tuấn rụt đầu le lưõi. Chưa hết, mới tuần rồi thôi, Hoa để quên tập văn ở nhà, nghi hai bạn Tuấn, Thông ở bàn sau lấy. Tuấn, Thông cố thanh minh, nhưng Hoa vẫn đốp chát, nói liên nói xỏ, chửi bới om sòm. Thằng Thịnh "mắt kiếng" - vừa mới chuyển trường về - nói nhỏ với tôi:

- Nhỏ này nữa lớn chắc ế chồng!

Vậy mà lớp trưởng vẫn nghe được, cơn giận đổ lửa từ Tuấn, Thông chuyển sang Thịnh như cơn lốc:

- Đồ con trai nhiều chuyện, không phải chuyện mình cũng xía vô.

Mặc dù Thịnh "mắt kiếng" rất hiền nhưng nếu không có chúng tôi nhỏ Hoa chắc bị đánh.

Vậy đó, ngày nào Hoa cũng tác oai, tác quái cái miệng với bạn bè, ngay cả nữ và luôn dành phần thắng. Ai thấy cũng khó chịu khi tiếp xúc. Cô Tâm dạy văn, cô Thuỷ dạy lý nhiều lần phê bình thẳng thắn mà nào Hoa chịu sửa đổi tính tình. Bạn bè không ai dám chơi chung, Hoa gần như bị cô lập. Giờ ra chơi mấy bữa nay tôi thấy cô nàng đứng một mình bên cửa sổ, trông ra khu vườn sinh vật của trường với vẻ mặt hơi buồn. Tôi nghĩ: phải chăng Hoa bắt đầu hối hận? Cũng có thể lắm!

Giờ ra chơi hôm nay, nhóm chúng tôi gồm: Lan, Tuấn, Thông, Thịnh, Hồng Loan và tôi ngồi lại bình luận những món ăn mà hôm chủ nhật cả nhóm thực hiện tại nhà Thông. Với cái giọng hài hứơc của thằng Tuấn, cả bọn nghiêng cười ngã làm Thịnh rớt luôn cả mắt kiếng. Hoa lẳng lặng đến ngồi phía sau nghe ké và cũng cười theo. Khi chúng tôi phát hiện, Hoa liền hỏi:

- Các bạn tổ chức đi sau không rủ tôi?

Thằng Thông lên tiếng:

- Nói ra bạn hứa đừng cự, đừng la tôi mới dám nói.

Hoa gật đầu:

- Rồi tôi hứa đó, bạn nói đi

- Nói thiệt, thấy bạn dữ quá nên không ai dám rủ bạn theo sợ...

- Bạn nói sao... - Hoa lớn tiếng

Cả đám nhao lên:

- Lớp trưởng hứa là không la mà !

- Ờ, ờ...

Tôi thấy thế liền lên tiếng:

- Tôi thấy bạn học giỏi, lại có uy tín với lớp, nhiều lần định rủ bạn đi chơi với chúng tôi, e sợ các bạn khách phiền nên thôi. Chúng ta đều là những học sinh ở lớp cuối cấp, không còn bao lâu nữa sẽ chia tay. Tôi được biết một số bạn của lớp mình sẽ thi vào nhiều trường khác nhau. Bạn Thịnh thi vào trường đại học Y dược, bạn Tuấn đang lựa chọn giữa trường sư phạm và đại học khoa học xã hội nhân văn. Một số bạn lại chọn vào các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp. Vì vậy, tôi chỉ mong chúng mình luôn có ấn tượng tốt với nhau khi đã ra trường.

Lan sục sùi:

- Còn mình dù đậu hay rớt tốt nghiệp cũng phải nghỉ học để đi may công nghiệp phụ giúp thêm gia đình, chứ thấy ba mình lớn tuổi mà phải đi làm mướn...

Cả nhóm im lặng nhìn nhau. Còn Hoa cố nén xúc động ngoảnh mặt ra cửa sổ. Tôi hỏi ngay:

- Mình nói thế không biết có phật ý Hoa điều gì?

Hoa quay lại với đôi mắt đỏ hoe làm chúng tôi sửng sốt, giọng nói như dịu dàng hơn:

- Không! Không! Mình không giận các bạn đâu. Tại vì mình quá lo với công việc và bản tính hơi nóng nảy nên để các bạn phiền lòng. Mính hứa từ nay nói năng tử tế, nhỏ nhẹ hơn.

Cả nhóm đồng thanh:

- Hoan hô lớp trưởng!

Hoa gạt nước mắt nở một nụ cười duyên dáng. Bọn con trai chúng tôi xì xào với nhau: "Lớp trưởng cũng có duyên đấy chứ!".

 

Nhắc đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long ai cũng liên tưởng đến một vùng sông nước mà ở đó có những cô gái mặc áo bà ba bơi xuồng ba lá len lỏi kênh rạch chằng chịt; những người nông dân chất phác tay lắm, chân bùn ngày ngày trên cánh đồng "cò bay thẳng cánh". Dù cuộc sống còn lắm bộn bề lo toan, bao việc phải làm nhưng khi nghe đến điệu hát, câu hò phương Nam hầu như ai cũng chạnh lòng, hoài niệm, suy tưởng đến miền đất hiền hòa, nơi khắc ghi nhiều kỷ niệm khó phai cho những ai đã từng biết, từng đặt chân đến. Vùng đất Đồng bằng này còn có những anh hùng dân tộc, những con người hào hiệp, gan dạ, chung sống hài hòa với vùng đất thiên nhiên khắc nghiệt nhưng hào phóng. Mỗi tỉnh đều có những di tích đáng ghi nhớ. Tiền Giang có khu di tích chiến thắng Gạch Gầm - Xoài Mút, lăng Trương Định, đền thờ Thủ Khoa Huân, Long An có Lăng Nguyễn Huỳnh Đức, pháo đài Đồn Rạch Cát, về Bến Tre viếng mộ cụ Nguyễn Đình Chiểu hay qua Kiên Giang thăm đền thờ Nguyễn Trung Trực...

Thế mạnh của "miệt vườn sông nước" không thể không nhắc đến các khu du lịch sinh thái: Gáo Giồng, Tam Nông (Đồng Tháp), U Minh (Cà Mau), Trà Sư (An Giang),... đến đây chúng ta sẽ hiểu biết thêm về các hệ sinh thái của khu rừng tràm với động, thực vật phong phú, độc đáo nhất là mùa nước nổi. Nhưng ấn tượng nhất có lẽ du khách thực hiện chuyến du thuyền trên sông, ngao du khắp 13 tỉnh vùng đồng bằng. Những chiếc đò máy nhỏ đưa du khách đến thị xã Tân Thạch (Bến Tre) thăm những lò kẹo dừa, quan sát trại nuôi ong mật rồi thưởng thức nhạc tài tử Nam Bộ. Từ đây, du khách qua cù lao Thới Sơn (Tiền Giang) ăn cơm trưa, sau đó tản bộ vào những vườn cây ăn trái trĩu quả. Đến Vĩnh Long tham quan cầu Mỹ Thuận, sang Hậu Giang tận mắt thấy cảnh mua bán tấp nập trên sông của hàng ngàn ghe xuồng tại Chợ nổi Phụng Hiệp, qua Bạc Liêu thăm nhà vị công tử "đốt tiền nấu trứng, thẳng tiến xuống Cà Mau thăm Hòn Đá bạc với những câu chuyện huyền thoại về bàn chân tiên, bàn tay tiên, c á ông cứ người bị nạn trên biển. Nếu được, vượt biển ra "Đảo Ngọc" Phú Quốc đến những hang núi, rừng cây, bãi cát và các loài thú hoang dã, khi về, không quên mua đặc sản hồ tiêu, nước mắm làm quà tặng cho người thân. Đến với Nam Bộ để thấy được sự hiếu khách của mỗi người dân, thưởng thức các loại trái cây và những món ăn dân dã nhưng đậm đà hương vị như: Canh chua, Cá kho tộ, cá lóc nướng trui, lẩu mắm..

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đất mang đậm nét văn hóa bản sắc của các dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa - Chăm, với những chùa chiền kiến trúc độc đáo ở Sóc Trăng, Trà Vinh, An Giang..., các lễ hội Óc - Om -  Bóc, đua ghe Ngo, vía bà chúa Xứ...

Thiên nhiên, mây trời, đá núi và sóng biển là những thứ quyến rủ nhất khi du khách tìm đến đây, tất cả được kết hợp với nỗ lực của con người cho mục đích làm hài lòng cho những ai đặt chân đến.

...Rời Bình Định trời đã xế chiều, xe theo quốc lộ 19 lên các tỉnh Tây Nguyên. Không khí dịu mát thay dần cái nóng cháy người ở miền biển. Bầu trời bắt đầu xuất hiện những đám mây xám xịt như báo hiệu sẽ có những cơn mưa. Dọc bên đường xuất hiện nhiều rẫy bắp, cà phê của đồng bào dân tộc. Thấp thoáng trước mặt, dãi Trường Sơn hùng vĩ dần dần hiện ra. Chúng tôi đã đến với Tây Nguyên.

Về chiều, một đám mưa rào chợt ập đến khi xe vào khu vực núi non hiểm trở. Các loài cây mọc trên núi như tươi tỉnh ra đối lập với một không gian vắng lặng. Hơn nữa giờ sau, mây tan mưa tạnh, màu xanh của rừng, màu xanh của trời đất được rắc thêm sắc nắng vàng tạo một gam màu trong xanh nhẹ nhàng, gợi lên một cảm giác thanh thản. Cảnh đẹp vây quanh chúng tôi từ bốn phía. Những con đèo ngoằn ngoèo cứ nối tiếp nhau mà chúng tôi chỉ nhớ được đèo An Khê - một địa danh đã ghi vào sử sách. Lên đến đỉnh đèo nhìn xuống. Cả một khung cảnh hùng vĩ nhưng cũng mang đầy sự huyền bí của núi rừng. Con đường đã qua giờ nhìn lại trông giống một con rắn đang uốn mình đi tới. Bên dưới, những chiếc xe tải, xe khách đang "bò" lên nhỏ như những chú kiến. Ven đường, chốc chốc có những ống nhựa dẫn nước từ các con suối xuống hai bên đường. Chủ xe tải dùng nó để rửa hay tẩy uế xe (đối với những xe chở gia cầm). Vào địa phận Kon Tum, hai bên đường làng mạc, nhà máy, hàng quán, trạm xăng, khu dân cư trù phú. Nằm ở cực Bắc Tây Nguyên, Kon Tum có tiềm năng phong phú về đất đai, tài nguyên, khoáng sản và nguồn nhân lực dồi dào. Thị xã Kon Tum đang trong giai đoạn phát triển chợ búa tấp nập, kiến trúc khách sạn, nhà hàng lạ mắt, hàng điện tử dồi dào cùng những con đường mới mở làm chúng tôi khá ngạc nhiên. Đêm ở đây khá yên tĩnh, không ồn ào, náo nhiệt như  Mỹ Tho. Người dân dường như có thói quen ngủ sớm, mới 9 giờ tối mà đường phố đã vắng tanh. Lác đác một ít quán cà phê hoạt động với vài ba vị khách.

Kon Tum là vùng đất cư trú của nhiều dân tộc ít người, chiếm đa số là người Bana và Gia Rai. Họ là những cư dân nông nghiệp trồng lúa rẫy, mỗi năm làm một vụ phụ thuộc vào nguồn nước trời mưa. Nhà rông là nơi sinh hoạt chung và cũng là nơi diễn ra lễ hội của làng. Làng nào càng đông dân cư, nhiều thanh niên và giàu có thì nhà rông càng to, càng cao. Đi sâu vào bản làng, trẻ con bồng bế nhau kéo ra tròn xoe mắt nhìn những người đồng bằng lần đầu đến Tây Nguyên. Dù đứa nào nước da cũng xạm nắng nhưng trên gương mặt vẫn thể hiện nét hồn nhiên của trẻ thơ vùng núi. Người Kon Tum tự hào với nhà  thờ gỗ - một công trình kiến trúc nghệ thuật rất độc đáo - với những đường nét riêng mang đậm tính tôn giáo. không những thế, đây còn được xem là nhà thờ cổ nhất ở Tây Nguyên còn sót lại, bắt đầu xây dựng năm 1913 đến năm 1918 hoàn thành. Ngục Kun Tum còn đó như một minh chứng của lịch sử để nhắc với người đời về những cuộc đấu tranh đau thương, mất mát, gian khổ và đã phải trả bằng xương máu của các chiến sĩ cách mạng, họ đã đấu tranh đến hơi thở cuối cùng để chống lại sự áp bức của thực dân Pháp.

Quốc lộ 14 - con đường huyết mạch xuyên các tỉnh Tây Nguyên - giờ đã phẳng phiêu. Chốc chốc có chuyến xe Buôn Ma Thuột - Hải Phòng, Buôn Ma Thuột - Hà Nội chạy vụt qua. Từ Kon Tum về Gia Lai chỉ hơn 50km nhưng có nhiều đoạn gấp khúc. Cảnh núi non ở đây cũng hùng vĩ, rừng cây phủ kín. Trên đỉnh núi, mây cứ quây quần bao phủ cho dù mặt trời đã lên cao. Thấp thoáng bên dưới, nhiều người dân tộc lom khom làm cỏ, tỉa bắp. Gần đến Gia Lai xuất hiện khu rừng thông như gợi nhớ về một góc trời Đà Lạt trên cao nguyên Lâm Viên. Thành phố  Pleiku khá sầm uất với những con đường mới mở rộng thênh thang, những ngôi biệt thự, khách sạn, nhà hàng có lối kiến trúc mới lạ nhưng phảng phất nét đặc trưng của Tây Nguyên. Khách sạn Hoàng Anh - Gia Lai thật đồ sộ, đứng trên sân thượng có thể bao quát toàn cảnh thành phố Pleiku. Đến đây mới thấy được hoạt động kinh doanh của bầu Đức khá phong phú không chỉ đơn thuần gỗ và đội bóng đá Hoàng Anh - Gia Lai như mọi người đều biết. Biển Hồ nằm không xa trung tâm thành phố với dòng nước trong xanh, cảnh quan thơ mộng không thua gì hồ Than Thở ở Đà Lạt. Nơi đây trước kia là miệng núi lửa, nay trở thành nơi cung cấp nước sạch  cho cả phố núi này. Còn công viên Đồng Xanh có diện tích trên 20ha nằm giữa một cánh đồng lúa xanh bát ngát. Nơi đây trưng bày những mẫu nhà rông, nhà sàn, những bức tượng uy nghi của Thần Lửa, Thần Nước... Đặc biệt, ở công viên này có trưng bày ba khúc gỗ hóa thạch với hàng triệu năm tuổi. Nhìn bên ngoài đúng là gỗ nhưng sờ vào lại là đá. Thật thú vị! Không chỉ ở Gia Lai mà đến đâu ở các tỉnh Tây Nguyên cũng bắt gặp rất nhiều bức tượng gỗ phản ánh công việc hàng ngày và sinh hoạt  của người dân. Người đánh trống, người giã gạo, người trồng lúa, người đi săn... nhưng nhiều nhất là nói sự sinh thành, sự ra đời và tái sinh mãi mãi của con người: tượng những thanh nữ ngực trần phồn thực, những người đàn bà chửa, những người mẹ bồng con... Nhìn những tượng gỗ, nhà mồ Tây Nguyên có thể nhận ra ngay điều này: đây là những tác phẩm được làm liền một hơi như một cơn xuất thần tất yếu và bất chợt. Dường như bức tượng đã nằm sẵn trong thân gỗ và óc người sáng tác. Họ chỉ có việc bóc nó ra bằng những nhát rìu thúc giục.

Đến Tây Nguyên mà không cưỡi voi, uống rượu cần thì thật là phí. Ở Buôn Đôn (Đăk Lăk) có dịch vụ cưỡi voi. Những chú voi hiền lành luôn nghe theo lời chủ sẳn sàng "hạ mình" để đưa du khách một vòng khu du lịch Bản Đôn. Những chiếc cầu dây giăng trên dòng Sêrêpok làm thót tim biết bao cô gái vùng đồng bằng. Sợ nhưng mà thích đi, vì ai cũng muốn đi qua cầu treo xem cảm giác như thế nào. Đứng giữa cầu trông ra thác bảy nhánh đang tuôn nước xuống dòng sông Sêrêpok, vừa hùng vĩ lại vừa nên thơ. Hai bên bờ sông, các loại cây rừng có rễ, dây leo chằng chịt như đang muốn hướng ra sông, cứ nối dài đến gần chân thác. Thấp thoáng bên dưới những rặng cây, vài du khách cũng như dân địa phương đang ngồi thảnh thơi câu cá. Từng đôi thanh niên nam nữ  cố len lỏi bám vào các rễ cây lớn tiếp cận đến thác nước để chụp ảnh lưu niệm. Còn bước vào ngôi nhà dài của người Ê-đê cứ như lạc vào thế giới của các sử thi hùng tráng. Đây là biểu tượng lớn nhất về mặt nghệ thuật kiến trúc và nghệ thuật tạo hình của người Ê-đê.

Đêm đến, chúng tôi tản bộ vào trung tâm thành phố Ban Mê Thuột. Quả là thủ phủ của Tây Nguyên! Khác với Kon Tum, PleiKu, hơn 9 giờ tối, khách thập phương vẫn còn tấp nập. Rất đông cư dân thành phố tập trung tại các công viên sinh hoạt hoặc đi bộ trên lề đường như một hình thức tập thể dục. Tuyến đường Nguyễn Tất Thành tập trung nhiều cơ quan hành chính của tình, cơ quan đại diện của trung ương ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên với những tòa nhà có lối kiến trúc hiện đại. Chợ đêm đã bắt đầu manh nha. Thành phố đang trên đà phát triển .

Mấy này đi khắp phố xá các tỉnh lỵ ở Tây Nguyên điều chúng tôi thấy thích thú là không có cảnh xe ôm, bán vé số chèo kéo khách như ở những nơi khác. Tây Nguyên có nhiều điều kiện để mở những tuyến du lịch vì nơi đây còn giữ được cảnh quan và xã hội cổ sơ. Chỉ tiếc rằng thời gian lưu lại của chúng tôi không được nhiều, không có điều kiện hòa mình vào cuộc sống của người dân tộc, đến những thung lũng hoang vắng hay mạo hiểm trèo lên những đỉnh núi cao ngất trời.

Giữa những cánh rừng thông bạt ngàn trên đường 14 nối Buôn Ma Thuột - Pleiku - Kon Tum, những cột trụ của của trạm điều độ đường điện Bắc - Nam vươn cao, cùng với những cây ăng ten trên chóp nhà rông, nhà dài của đồng bào dân tộc dùng bắt vô tuyến truyền hình từ Hà Nột và các đài truyền hình lân cận. Tây Nguyên đang thể hiện một sức sống mới.

 

Con đường dài gần 5km nối liền quốc lộ 14 đến xã Daksor, huyện KrôngNô, tỉnh Đắc Nông sẽ đưa du khách đến thác D'raySap. Aán tượng đầu tiên của chúng tôi đối với khu du liïch này là tiếng đổ ầm ầm cùa những ngọn thác trong một vùng vẫn còn nét hoang sơ của núi rừng Tây Nguyên.

Du khách đến đây để đắm mình trong một khung cảnh thiên kỳ thú, có sự kết hợp giữa núi rừng. Qua khỏi cổng không xa, xuất hiện bản hướng dẫn : đường lên đầu nguồn và đường xuống thác nước. Với tính tò mò  muốn chiêm ngưỡng cảnh thác đổ ra sao, chúng tôi quyết định chọn con đường xuống chân thác. Từng bậc đá được xếp cẩn thận, trên có tay vịn đưa du khách xuống dần đến nơi có thể chiêm ngưỡng các ngọn thác. Mặc dù còn xa, nhưng vẫn nghe thác đổ như hối thúc mọi người nhanh chân đến. Và kìa, những dòng thác hùng vĩ hiện ratrước mặt. Thú thật, đã từng đến Đà Lạt xem các ngọn thác nhưng đối với D'raySap đúng là kỳ quan của thiên nhiên, vẻ đẹp của nó không thua kém bất cứ ngọn thác nổi tiếng nào trên cao nguyên. Mùa hè nước tuôn bậc đá, gào thét. Mùa khô thác nước róc rách, réo rắt. May mắn cho chúng tôi, lượng nước đang về nhiều và đúng là "như thác đổ". Dòng nước có đục, có trong từ độ cao trên 15m liên tục đổ xuống tưởng chừng như không bao giờ dứt. Chúng tôi đếm có tất cả 4 ngọn thác, trong đó có một thác lớn, chẳng những lượng nước nhiều mà nằm trong một khung cảnh nhìn từ xa giống như bức tranh thuỷ mạc. Rất nhiều du khách lựa chọn tư thế, vị trí để ghi lại những bức ảnh lưu niệm trước dòng thác hùng vĩ này. Qua chiếc cầu cây được mô phỏng theo dạng cầu treo, du khách bắt gặp những rẫy bắp của người dân tộc trồng thành hàng thẳng tắp. Men theo những bậc đá có thể tiếp cận đến các dòng thác khác, đứng một chỗ tha hồ phóng tầm mắt xem phong cảnh chung quanh: ngước lên bắt gặp vách đá cao sừng sững, trông xuống nơi thác đổ, những dòng bọt trắng sủi lên trong khi hơi nước cứ lan toả ra không trung. Một làn gió mát bất chợt thổi đến tạo cảm giác mát rượi. Có những dòng nước nhỏ cứ róc rách, róc rách len lỏi qua những hòn đá chảy ngoằn ngoèo. Dừng chân, vọc tay vào dòng suối đang chảy, nước lạnh ngắt đưa lên rửa mặt, mọi bụi bặm của cuộc hành trình trôi dần theo dòng suối nhỏ, tạo thêm cho du khách thêm khoan khoái, mọi mệt nhọc dần tan biến. Xem bảng hướng dẫn, du khách chịu khó đi thêm vài chục mét nữa là đến thác D'rayNu, cũng nằm trong khu du lịch thác D'raySap. Một màu trắng xoá của nước hiện ra. thác tuy nhỏ hơn nhưng tạo ra nhiều đoạn khúc khuỷu, từ xa trông rất "dữ dội". Một du khách kêu lên: "Ở đây thác nào cũng đẹp!".

Nhưng đến đây không chỉ ngắm thác. Từ trên những vách núi dựng đứng, biết bao dây leo, cây rừng từ kẻ đá vươn ra. Rong rêu ở vách đá, thân cây cùng không gian  tĩnh lặng tạo thêm cảm giác hoang du, huyền bí. Ở các hốc cây lớn trên cao xuất hiện nhiều hoa đẹp giống như lan rừng với đầy đủ màu sắc khác nhau. Dọc hai bên đường hướng dẫn đến thác nước, xuất hiện một số cây thuộc loại quý hiếm với thân cao hàng chục mét, trong đó có gốc cây 2 -3 người ôm không xuể như: bằng lăng, cà te, kơ -nia, muồng đen, gõ đỏ... Cây cỏ nơi đây tốt tươi, sinh trưởng thuận lợi trong một vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Khách đi du lịch Buôn Ma Thuột theo quốc lộ 14 bao giờ cũng muốn dừng chân chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thác D'raySap trước khi tiếp tục chuyến hành trình. Ai cũng muốn tận mắt thấy phong cảnh hoang sơ mà hấp dẫn thiên nhiên đã ban cho vùng đất này. Cảnh quan nơi đây thật phù hợp với những cuộc picnic của các bạn trẻ, và kể cả những ai thích sưu tập thác nước ở Tây Nguyên.

- Nhân, Nhân! Tỉnh dậy đi con.

Thằng Nhân từ từ mở mắt. Chị Năm ngồi xuống cạnh giường lấy khăn lau mồ hôi trên trán con. Thằng Nhân chưa tỉnh ngủ, nằm im, mắt nhìn lên trần nhà một lúc rồi hỏi:

- Mấy giờ rồi má?

- Mới có hai giờ chiều. Hồi nãy nằm mơ thấy gì mà con cứ ú ớ hoài vậy?

- Con thấy nhà mình được cất lại mới, xây tường đàng hoàng giống như nhà bác Tú. Mừng quá, con với thằng Nhu vừa nhảy vừa la - thằng Nhân trả lời tỉnh queo.

Nghe con nói, chị Năm chỉ biết mĩm cười vì cũng có lần chị cũng nằm mơ y như vậy.  Bà con tới chúc mừng rất đông. Thằng Nhân, thằng Nhu lấy khăn lau từng tấm gạch dưới nền với nét mặt hớn hở.  Con Thi, con Thoa loay hoay nấu ăn dưới bếp để đãi bà con. Còn anh Năm Gương mặt lúc nào cũng hớn hở khi có một người nào đến chúc mừng. Khi giật mình tỉnh giấc mới nhận ra: chỉ là giấc mơ. Giờ chị buồn bã ngước lên mái nhà lá rách thấy cả trời xanh, mỗi lần có gió thổi tới, từng cọng lá cứ nhấc lên phất qua lại, có cọng bám không được lọt xuống nền đất. Cứ đến mùa mưa, nước từ trên mái cứ tha hồ đổ xuống nền nhà rồi từ từ chảy ra sân. Khổ nhất là mấy bửa mưa ban đêm chẳng ai có thể ngủ được. Nước từ trên mái nhà cứ nhỏ giọt xuống giường dù bên trên anh Năm đã che  bằng miếng nilong lớn. Nhìn mấy tấm vách lại thấy càng thê thảm hơn. Mấy tấm lá cứ chực rơi ra bất cứ lúc nào. Con Thi xin ở đâu về mấy thùng giấy che tạm cái buồng  vậy mà gió mạnh một chút là tấm vách giấy rơi xuống. Ở cái xóm này nhắc đến gia đình anh chị Năm ai mà không biết về cái nghèo cứ đeo đuổi...

- Má nghĩ vì vậy?

Thằng Nhân cất tiếng làm chị Năm giật mình:

- Ờ, ờ để ba má dành dụm tiền, mai mốt cất nhà y như vậy. Con đỡ đau chưa?

- Dạ, ngủ một giấc bây giờ thấy êm rồi.

Mấy tuần nay, thằng Nhân cứ than đau lưng mỗi khi ngồi lâu. Anh Năm dẫn ra bệnh viện huyện khám thì mới biết bị viêm cầu thận. Anh chị chỉ biết kêu trời. Con Thoa, chị thằng Nhân, còn đang nằm bệnh viện tỉnh cũng vì bệnh thận, bây giờ lại thêm nó nữa biết chạy tiền đâu ra. Hôm qua, anh Năm kêu chị ra nói:

- Tui tính rồi, chắc mình phải bán hai công đất ruộng mới đủ trang trãi nợ nần, lo tiền trị bệnh cho con Thoa, thằng Nhân nữa. Đi vay mượn hàng xóm hoài mắc cở quá. Tôi tính sơ sơ mình thiếu nợ cũng gần 30 triệu rồi.

Chị ngậm ngùi gật đầu. Chắc phải vậy thôi. Hôm qua con Thi có gởi về năm trăm ngàn để mua thuốc cho thằng Nhân. Tội nghiệp con nhỏ, hồi học lớp 12 định nghỉ học đi nhổ cỏ, cắt lúa mướn. Bạn bè, thầy cô đến động viên nó tủi thân khóc bụp cả mắt rồi chịu đi học lại. Đậu đại học  mà bây giờ phải xin đi làm công nhân may để kiếm tiền phụ giúp gia đình. Anh chị khuyên mãi cũng đuối lý bởi gánh nặng học phí ngày nhập học. Ông bà mình nói cũng có lý: "nghèo mắc cái eo". Chị ngẫm lại thấy gia đình ai cũng chí thú làm ăn mà sao không khá lên được. Anh chị từ trước đến nay đi làm mướn trong xóm đâu để mích lòng ai. Thôi thì cứ hy vọng mình ở hiền sẽ gặp lành như trong truyện cổ tích vậy.

o0o

Trời xẩm tối. Anh Năm bắc ghế ra ngoài hàng hiên ngồi trầm ngâm. Bình trà và cái ly  đã chuẩn bị sẳn để trên cái ghế nhỏ. Tính anh là vậy, không thích hút thuốc, uống rượu lúc buồn như bao người đàn ông khác trong xóm. Tiếng ếch nhái kêu vang nghe sao não ruột. Cuộc đời sao không công bằng với anh. Mới mười tuổi đã mồ côi cha mẹ phải sống với bà nội. Rồi bà cũng qua đời sau cơn bạo bệnh khi anh mới mười lăm. Bà con thân thích đều nghèo cả nên anh đi làm mướn từ đó. Ai kêu gì cũng làm. Hồi nhỏ thì nhổ cỏ, cắt lúa. Lớn lên đi làm đất, bốc vác. Bản tính thật thà, chịu khó của anh làm cho cô gái nhổ cỏ mướn làng bên cảm mến. Anh yêu cô gái ấy tính nết na, thùy mị, rồi hai người tiến tới hôn nhân. Cảnh nghèo như nhau nên cha mẹ cô gái chẳng đòi hỏi gì mà còn cho luôn hai công đất cho vợ chồng trẻ. Bốn đứa con lần lượt ra đời đem lại niềm vui cho anh chị sau những ngày vất vả trên đồng. Được cái là đứa nào cũng học giỏi mà chẳng cần ai chỉ bảo. Anh tự hào: "Tụi nó hưởng được cái gen của ông nội tui ngày trước!". Nói vậy chứ trong thâm tâm vẫn thấy buồn bởi chuyện làm ăn không được may mắn. Cùng tuổi với anh mà mấy thằng trong xóm sao thuận lợi quá, phất lên như diều gặp gió, còn anh thì làm gì thua nấy. Sợ trồng lúa bị vàng lùn, năm kia hai công đất chuyển sang trồng dưa leo bị chạy dây lỗ hơn một triệu. Chuyển qua trồng cà lại bị rớt giá còn thiếu nợ chị Năm Phụng hơn hai triệu tiền phân, thuốc. Thấy người ta trồng táo làm giàu cũng bắt chước lên liếp trồng táo không biết ra sao chứ tiền thuốc tốn bộn rồi...

- Ê, Năm. Mai mày rảnh không phụ tao vét cái đìa.  Tiếng chú Ba Bảnh làm anh giật mình.

- Được chú Ba. Mai con qua - anh Năm trả lời.

- Vậy hén! Để tao lên xóm trên kêu thêm tụi thằng Ất, thằng Phụng làm cho lẹ.

Chú Ba Bảnh  là bà con xa với anh Năm. Có chuyện gì nặng nhọc cũng kêu anh giúp, trả tiền sòng phẳng. Chú cũng là người chuyên coi ngày cưới hỏi, ma chay trong xóm xa gần ai cũng biết. Có lần vui miệng chú nói: "Số mày sinh ra nhằm sao hạn, khá hổng nổi. Nằm mơ thì thấy nhà cửa xây cất đàng hoàng chứ thực tế thì không được vậy". Ngẫm lại cuộc đời, anh thấy chú Ba nói có phần đúng. Trồng cây gì, nuôi con gì cũng lỗ thì làm sao khá nổi. Gần năm mươi tuổi mà vẫn còn kiếp làm mướn. Có năm theo mấy anh em bạn theo ghe lúa đi bốc vác tận Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau mấy tháng trời. Đi đến đâu cũng thấy có người giống hoàn cảnh mình nên an ủi phần nào.

Nhấp ngụm trà rồi nhìn vào trong thấy thằng Nhân học bài mà  đứt ruột. Anh biết nó cố gắng ngồi học chứ thắt lưng đau buốt vì chứng viêm cầu thận. Con Thoa cũng chứng bệnh y vậy  đang nằm ở bệnh viện tỉnh. Mấy hôm trước đi lên lầu phải cõng chứ không thể nhấc chân lên nổi, anh phải ở nuôi suốt một tuần lễ. Thấy khoẻ, nó kêu anh về phụ chị Năm lo cho đàn vịt ở nhà vì nghe đâu dịch cúm gia cầm xuất hiện. Chuyện lo cho đàn vịt thì anh không sợ, ngán nhất là tiền viện phí, thuốc men cho hai đứa con biết lấy đâu ra. Tiền nợ mấy nơi bán vật tư nông nghiệp, tạp hóa trả còn chưa xong bây giờ mặt mũi đâu mà mượn tiền họ. Rao bán hai công đất cả tháng nay cũng có người tới hỏi, nhưng xem qua họ lắc đầu: Đất bưng mà nằm ở vị trí đó mua xong không biết làm gì. Có lúc anh quẩn trí định lấy chai thuốc trừ sâu uống một hơi để kết thúc cuộc đời sao nghiệt ngã quá. Tức là mình cũng làm đủ thứ nghề chứ đâu phải ở không ăn nhậu mà sao vẫn cứ nghèo. Vợ con mơ một cái nhà lành lặn cũng làm không được. Nhục quá. Nhưng nghĩ đến tương lai của những đứa con, anh đã trả chai thuốc về vị trí cũ. Hôm kia, cô Nga, chủ nhiệm lớp thằng Nhân, đến thăm có dẫn theo một cậu thanh niên còn trẻ. Cô giới thiệu đó là cậu Hoàng, học trò cũ, hiện là phóng viên của  tờ báo  tỉnh nhà. Cậu ta hỏi thăm chuyện gia đình rồi ghi chép một cách tỉ mỉ. Anh thiệt tình có sau nói vậy. Được một lúc  tự nhiên anh thấy mắt cậu đỏ hoe. Sau đó, cậu ta xin phép chụp anh bên ngôi nhà rách nát. Anh cười: "Chụp chi cái cái cảnh này đưa lên báo thiên hạ cười cho!". Nhưng cậu Hoàng vẫn kiên trì thuyết phục. Cậu nói rằng đã đi nhiều nơi nhưng chưa thấy ai khổ bằng gia đình anh và hứa sẽ tìm mọi cách giúp đỡ cho anh có ngôi nhà mơ ước như trên tivi. Anh chỉ biết cám ơn và hy vọng. Nhưng sau đó anh lắc đầu: Còn nhiều người khác nữa chứ chưa tới mình đâu!

Tiếng ếch nhái thưa dần. Trăng cũng vừa nhô khỏi bụi tre đầu ngõ.

o0o

Cái tin anh Năm được mấy nhà hảo tâm ở thành phố cất cho cái nhà tường làm xôn xao bà con trong xóm. Anh Năm chạy tới chạy lui lo chở vật liệu nhưng miệng lúc nào cũng tươi cười. Anh em, bà con trong xóm mỗi người một tay giúp anh đào móng, phụ hồ mà chẳng ai đòi hỏi thù lao. Chú Ba Đảnh vừa nói vừa cười: "Kỳ này chắc tui phải đốt sách quá!". Chưa hết, thằng Tính ở Uỷ ban xã cũng gởi cho anh một cái thư mời lên Bưu điện huyện nhận tiền. Lạ quá, một món tiền khá lớn mà khi nhận mới biết người gởi ở tận ngoài Bắc. Gia đình đâu có ai bà con ngoài ấy. May mà cô nhân viên bưu điện là bạn con Thi nên cho nhận chứ nếu hỏi: "Bác biết ai gửi không?" chắc đớ lưỡi. Ngày khởi công làm nhà, một người đàn ông lạ, dáng vẻ sang trọng dẫn theo một nhóm người đến và tự giới thiệu là đoàn khám bệnh từ thiện của thành phố. Ông nói qua báo chí mới biết hoàn cảnh gia đình anh Năm nên sẵn chuyến khám bệnh từ thiện ở địa phương nên ghé qua thăm. Lần lượt ông khám thằng Nhân, con Thoa rồi cho thuốc uống hơn tuần lễ. Lúc ra về, ông còn gửi cho anh Năm tấm danh thiếp rồi hẹn ngày lên thành phố tái khám. Ông nói như tâm sự:

- Anh cứ yên tâm chuyện tiền bạc. Tôi rất cảm thông hoàn cảnh của anh vì ngày trước gia đình tôi cũng vậy. Vì nợ nần chồng chất, chủ nợ xiết đồ đạt trong gia đình, trên bước đường cùng, ba tôi định bỏ thuốc chuột vào nồi canh để cả nhà cùng chết nhưng má tôi kịp ngăn lại và nói: "Nghèo đâu phải là cái tội". May sao có một nhà hảo tâm đứng ra giúp trả nợ và hứa sẽ nuôi tôi ăn học mà không đòi hỏi bất cứ điều gì. Tôi không ngờ trong xã hội bề bộn này lại có những người tốt như thế. Vì vậy, chuyện giúp đỡ anh cũng là dịp để tôi trả ơn đời.

Quả thật, những lần anh dẫn con lên thành phố khám bệnh, ông ta chẳng những không lấy tiền mà còn gửi tiền về xe cho cha con anh. Ngày  tân gia, anh mời tất cả bà con đã giúp đỡ, những nhà hảo tâm đến dự. Ai nấy đều vui mừng trước căn nhà khang trang của anh Năm. Người chú ruột của anh mừng quá trào cả nước mắt khi nói:

- Tui cứ nghĩ suốt đời nó  nằm mơ cũng chưa chắc gì thấy được ở trong căn nhà như thế này!

Đến lúc chuẩn bị nhập tiệc, anh Năm mới trịnh trọng nói:

- Thưa bà con, thằng Năm này  mắc nợ bà con rất nhiều. Chính nhờ bà con chung tay giúp sức, tôi mới được như ngày hôm nay. Nói thiệt, trúng số độc đắc cũng không vui như thế này. Tôi rất biết ơn những nhà hảo tâm, bà con trong xóm, cám ơn chú Hoàng. Cả đời tôi không bao giờ quên được công ơn này. Tôi vốn ít chữ chẳng biết nói gì, chỉ xin tất cả hãy nhận một lạy này để tạ ơn.

Anh Năm định quỳ xuống thì mọi người ngăn lại. Anh đứng lên và khóc như chưa từng được khóc. Chị Năm và mấy đứa con cũng sục sùi. Những giọt nước mắt hạnh phúc cứ lăn dài trên má. Giấc mơ giờ   thành hiện thực.

Chàng sinh viên nọ đem lòng "thương thầm nhớ trộm" cô con gái "rượu" của vị hiệu trưởng trường. Cô tiểu thư kia lúc đầu chẳng mặn mà với chàng trai quê mùa, chỉ hơi "nể" một chút trước trình độ học vấn của anh ta.

Ngày qua ngày, chàng sinh viên quyết chí thực hiện phương châm "đẹp trai không bằng chai mặt", từ việc lân la trò chuyện, sẳn sàng nhận chép bài trên lớp, làm dùm đề tài khoa học đến dành dụm tiền tặng những thứ quà mà nàng thích trong ngày sinh nhật. Dần dần cô gái xiêu lòng. Vị hiệu trưởng biết chuyện khuyên chàng trai: "Cậu cố gắng học hành, nếu đỗ thủ khoa và có việc làm ổn định, con gái tôi sẽ thuộc về cậu". Chàng trai mừng rơn, quyết đầu tư vào việc học. Thế rồi chàng đỗ thủ khoa và được nhận vào làm ở một công ty xuất nhập khẩu. Thực hiện đúng theo cam kết, vị hiệu trưởng gả con gái mình cho chàng sinh viên. "Đây là phần thưởng của tôi dành cho cậu. Chắc cậu không cảm thấy phí công sức sau bao nhiêu năm đeo đuổi chứ?" - vị hiệu trưởng nói. Chàng trai gật đầu thẹn thùng.

Sáu tháng sau, chàng trai mặt hầm hầm dẫn cô gái sang nhà cha vợ:

- Thưa cha, con trả vợ con lại cho cha. Con không thể nào chịu nổi, nàng đã làm đảo lộn cuộc sống của con. Đi công tác xa, nàng gọi điện thoại 4-5 lần một ngày để kiểm tra. Chuẩn bị ký hợp đồng với đối tác lại có tin nhắn "Anh đang ở đâu?". Có hôm dự liên hoan ở công ty bạn, nàng cũng xin nghỉ ở cơ quan để đi theo vì sợ có "hiệp hai, hiệp ba". Khi con buồn ngủ, nàng bắt phải nói chuyện, khi con nói, nàng lại nói hết. Ngồi nghỉ trong nhà, nàng bắt phải đi dạo, đến nhà bạn bè chơi, nàng bắt phải về. Nàng muốn ăn nhiều nhưng lại sợ mập phải tập thể dục... nói tóm lại, con không chịu được xin cha nhận lại cho con nhờ.

Vị hiệu trưởng nghĩ bụng: "Có lẽ mình không cho của hồi môn nên nãy sinh cớ sự" liền lên tiếng:

- Được rồi! Các con về đi, cha hứa sẽ xây một ngôi biệt thự trong nội thành cho các con.

Anh chàng vẫn khăng khăng lắc đầu. Ông hiệu trưởng thở dài: "Con không chịu thì ta nhận lại vậy".

Một tháng trôi qua, chàng trai quay lại nhà vợ xin đưa nàng về. Vị hiệu trưởng bực dọc mắng:

- Con có điên không? Một hai đòi lấy, lấy rồi trả, trả rồi lấy. Tôi còn biết bao công việc cần phải giải quyết chứ đâu có ở không để dàn xấp mấy chuyện điên rồ này!

Chàng trai năn nỉ:

- Con thừa nhận với cha lúc này con cũng muốn điên lên đây, chẳng qua là vì thiếu nàng. Đúng là nàng đã gây bao phiền toái cho con, nhưng chỉ vắng nàng có một tháng đã xuất hiện bao chuyện tồi tệ hơn trước. Quần áo con dơ không ai giặt. Cơm ăn ở tiệm có bửa bị ngộ độc tưởng chết; đêm nào lỡ xỉn về không ai lo. Thằng bạn đến thăm hỏi một câu tự ái: "Mày ở nhà mặt tiền mà tao tưởng nhà ổ chuột". Xem tivi thấy cảnh vợ chồng người ta hạnh phúc, nhìn lại mình có cũng như không. Nói tóm lại, con không thể sống nổi  khi thiếu nàng. Xin mọi hình thức kỷ luật của cha miễn sao đưa được nàng về.

" Thanh niên các anh bây giờ thật khó hiểu" - vị hiệu trưởng lắc đầu ngao ngán và đồng ý cho chàng trai nhận lại vợ.

Thi rớt đại học, tôi ở nhà phụ gia đình làm công việc đồng áng, có rảnh thì đi cắt lúa mướn hay bán trái cây cho nội. Được vài năm thấy mấy nhỏ bạn làm ở thành phố về đứa nào cũng khá, tôi cũng muốn thử một chuyến xem sao. Lấy tờ quảng cáo trong báo, tôi bắt đầu dò. Chà! Ở đâu cũng đòi hỏi trình độ cao quá, nào bằng đại học, Anh văn, vi tính... Làm sao có cửa vào được khi trong tay chỉ có bằng tốt nghiệp THPT . Đang thất vọng, bổng một mẫu tin nhỏ chợt đập vào mắt tôi:

Công ty TNHH X. cần tuyển:

20 nữ nhân viên bán trái cây(lương hậu), tiêu chuẩn:

-Tốt nghiệp THPT, ngoại hình đẹp

-Có sức khoẻ, nhanh nhẹn(ưu tiên có kinh nghiệm buôn bán)

Hồ sơ gồm.... Liên hệ tại...

Công việc này phù hợp với mình. Thế là tôi xin phép gia đình bắt đầu lo hồ sơ.

8 giờ sáng tôi đã có mặt tại công ty X. tiếp tôi là người đàn ông khoảng 30 tuổi, giới thiệu là phụ trách công tác nhân sự. Tôi rụt rè hỏi:

-Dạ, hình như cơ quan anh đang tuyển nhân viên bán hàng?

-Vâng, Mời chị ngồi. Xin phép chị cho tôi xem qua hồ sơ.

-Dạ, đây ạ!

Tôi chăm chú nhìn anh ta xem hồ sơ. Chợt anh ta ngước lên nhìn tôi một lúc rồi nói:

-Cơ bản những tiêu chuẩn cơ quan đặt ra chị đều đạt cả. Trong hồ sơ chị có ghi đã có kinh nghiệm bán trái cây?

-Vâng ạ! Tôi phụ bán bưởi, cam với nội tôi được 6-7 năm nay.

-Vậy chắc nhận biết được trái nào ngon, dở chứ?

-Dạ cũng biết chút đỉnh.

-Được, nhìn qua tôi cũng biết chị lanh lợi. Thật ra công việc cũng không đòi hỏi gì cao cho lắm, chủ yếu là giao tiếp với khách hàng thôi.

Tôi mừng rơn trong bụng, không ngờ xin việc quá dễ dàng. Định cám ơn quay về thì anh ta kêu lại:

-Mà này, sao bằng tốt nghiệp THPT của chị không xếp loại?

Chắc mẫm được thu nhận, tôi thật thà:

-Dạ khi ấy thấy đậu thấp, tỉnh có đề nghị Bộ hạ điểm chuẩn nên mới đậu... vớt

Anh ta chợt nhíu mày:

-Vậy lúc đó chị có thi ngoại ngữ chứ?

-Không ạ, lúc đó tôi thi môn thay thế.

-Chà, gay thật -anh ta lắc đầu - Giám đốc có dặn tôi tốt nghiệp THPT thuộc dạng xin điểm, đậu vớt lại không thi ngoại ngữ thì dù giỏi đến đâu cũng không nhận. Mong chị thông cảm.

-Trời!...

Tôi nhận lại hồ sơ và chỉ biết ngữa mặt lên trời cười 3 tiếng, nhìn xuống đất khóc 3 tiếng.